Inbakeren afbouwen, wanneer en hoe

6 februari 2013 8 min lezen

Wat zou het makkelijk zijn als het afbouwen van inbakeren een kwestie is van een 1-2-3 stappenplan. Helaas… om even een cliché te noemen: elke baby en elke situatie is anders. De beste manier is de manier die in jullie situatie haalbaar is en jij de grootste kans van slagen geeft. Als ouders kennen jullie je baby immers het beste. Er zijn wel wat veiligheidsregels en verder lees je in dit blog veel praktische tips!

Wanneer afbouwen?

Soms is er verwarring over de leeftijd waarop je inbakeren moet afbouwen. Zelfs op het consultatiebureau ontstaat helaas wel eens verwarring. Dit komt door de vele inbakerproducten die er tegenwoordig op de markt zijn. Die producten kun je grofweg onderscheiden in inbakerslaapzakken en inbakerdoeken.

Inbakerslaapzak → armen vanaf 3 maanden altijd vrij.
Inbakerdoek (zoals de Pacco) → inbakeren tot max. 6 maanden.

Dit verschil in leeftijd heeft te maken met de veiligheid. Als een baby ingebakerd en al op zijn buik rolt, kan hij zich moeilijker oprichten, hij heeft dan immers geen hulp van zijn armen om zich op te richten en dat is onveilig. Dus: Hoe meer bewegingsvrijheid je ingebakerde baby heeft, hoe meer kracht hij kan zetten om zich om te rollen. Een baby in een inbakerslaapzak kan zijn armen bewegen en daardoor meer kracht zetten. De kans dat een baby in een inbakerslaapzak op zijn buik rolt, is dus groter dan een baby in een inbakerdoek.

Inbakerslaapzak of inbakerdoek

Op veiligheid.nl (1) staat het verschil tussen een inbakerdoek en een inbakerslaapzak duidelijk uitgelegd:
“Het meest belangrijke kenmerk van een inbakerdoek is dat de armpjes van de baby langs het lichaam stevig ingepakt worden, zodat de baby de armpjes niet kan bewegen. Rondom de beentjes zit de doek losser. (…)
In een inbakerslaapzakje zitten geen armsgaten, in tegenstelling tot gewone slaapzakjes. De armpjes zitten in de slaapzak, maar niet strak tegen het lichaam. (…) De inbakerslaapzak wordt gebruikt om het maaien met de armpjes tegen te gaan, je kunt een baby hiermee niet volgens de richtlijnen inbakeren.”

Inbakerzak afbouwen

Vanaf welke leeftijd en tot welke leeftijd mag je je baby inbakeren? Het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) adviseert:
“Productbeoordeling bakerzakken
Gebruik bij baby’s die kunnen omrollen moet wegens het risico dat daardoor ontstaat, worden ontraden. Dat kan bij vlotte baby’s in dit product al op de leeftijd van drie maanden(!) gebeuren. Houd dus na 3 maanden de armen vrij.” (2)

Inbakerdoek afbouwen

“Inbakeren kan in de leeftijd tussen 1 week en 6 maanden. Vanaf de vierde maand niet meer beginnen met inbakeren. In verband met de toenemende kans op draaien naar de buik moet het inbakeren op de leeftijd van zes maanden zijn afgebouwd.” (3)

Mijn concrete advies m.b.t. inbakerdoeken

Kan je baby (in de box of op een speelkleed) rollen van rug naar buik → inbakeren afbouwen
Doet je ingebakerde baby in bed pogingen om te rollen → direct stoppen met inbakeren
Baby 6 maanden → stoppen met inbakeren (liever van te voren stapje voor stapje afbouwen)

Baby’s van rond de 3 maanden vinden het vaak nog net te moeilijk om met vrije armen te slapen. Een baby krijgt vanaf 3 à 4 maanden steeds meer controle over zijn armen en handjes, dan is tussen de 4 en 5 maanden afbouwen meestal geen probleem.

Het succes van afbouwen valt of staat met wat je tijdens de inbakerperiode hebt opgebouwd. Je hebt je baby leren kennen, weet hoe lang hij wakker kan zijn en wat hij aan prikkels kan hebben. Een rustig, overzichtelijk en voorspelbaar leventje blijft voor je baby de belangrijkste basis om te ontspannen en in slaap te vallen.

Hoe inbakeren afbouwen?

In één keer stoppen en overgaan op een slaapzak. Vooral in de winterperiode, als een baby in een winterslaapzak met mouwen kan slapen, kunnen de dikke mouwen net voldoende weerstand bieden om een baby rust te geven.
Slaap voor slaap afbouwen en per slaap de inbakerdoek vervangen door een slaapzak.
Eén arm vrijlaten tijdens alle slaapjes, de Pacco Plus afbouwdoek is hiervoor ideaal.
Slaapje voor slaapje één arm vrijlaten. Dit is de manier met de kleinste stapjes, vaak de beste manier voor baby’s die moeite hebben met veranderingen.

Pacco Plus afbouwdoeken zijn verkrijgbaar bij Bol.com

Hoe pakken anderen ouders het aan?

(deze vraag is door 343 ouders ingevuld enquête inbakeren.nl)

Steeds minder slaapjes ingebakerd

26.5%

In één keer gestopt, overgegaan op slaapzak

21.3%

In één keer gestopt, overgegaan op strak onderstoppen

8.4%

In één keer gestopt, overgegaan op slaapzak en strak onderstoppen

21.3%

Eerst één arm vrijgelaten (Pacco Plus)

14.0%

Tussenstap m.b.v. de Puckababy (af te raden)

5.5%

Anders

3,4%

Steeds losser inbakeren, is geen veilige manier van afbouwen

Inbakerslaapzak vanaf 3 maanden moeten de armen vrij Het lijkt een logische gedachte om af te bouwen door je baby steeds losser in te bakeren. Of – zoals bij ‘anders’ een paar keer was ingevuld – een dichtgenaaide slaapzak of de mouwen vastgenaaid. Dit is echter niet veilig. Zeker niet bij baby’s die gewend waren om strak ingepakt te slapen. Vanaf 3 maanden worden baby’s steeds sterker en behendiger. Door je baby in de afbouw-fase meer ruimte te geven, kan hij meer kracht zetten en wordt de kans op omrollen groter. Als beide armen dan nog opgesloten zitten, kan hij zich niet goed oprichten als hij op zijn buik terecht komt.

Voor sommige baby’s zal een beetje meer vrijheid meer onrust geven dan één arm vrij. Een baby van 4 à 5 maanden heeft controle over zijn armen. Maaiende armen worden dan meestal veroorzaakt door moeheid (vergelijk met jezelf als je ook ‘drukker’ wordt als je moe wordt) en je baby’tje kan ook te overprikkeld zijn, teveel indrukken hebben opgedaan om te ontspannen en in slaap te vallen. Let daar goed op.

Welk slaapje het eerst?

De eerste stap in het afbouw-proces doe je bij voorkeur tijdens de nacht of tijdens de ochtendslaap. Als de ochtendslaap met één arm vrij niet zo lekker gaat, dan kun je er voor kiezen om je baby bij de volgende slaap wel weer helemaal in te bakeren. Laat op de daaropvolgende dag bij de ochtendslaap weer één arm vrij, een tweede keer kan het zomaar wel goed gaan.
Als het eerste slaapje goed ging, kun je meteen een tweede slaapje met één arm vrij proberen.*

* Voor één arm vrij kun je ook lezen: inbakerdoek vervangen door een babyslaapzak.

Het kan een kwestie zijn van ‘de kans geven’. Als je zelf rustig blijft, vertrouwen in je kindje houdt… dan is één arm vrij wennen, misschien een inslaaphuil of even jengelen, maar kijk het even aan.

Met het vrijlaten van één arm hebben de meeste ouders goede ervaringen. De tweede arm vrij lukt soms iets minder snel.

Wil je je baby helpen? Dat kan. Dan duurt het afbouwen wat langer omdat je jouw hulp ook weer moet afbouwen. Bedenk – voordat je gaat afbouwen – even na waar je je baby wel of niet aan wilt wennen.

Kort en strak opgemaakt bed

Combineer één arm vrij met een goed en veilig opgemaakt bed. Door het voldoende hoog toedekken (mits kort opgemaakt) en een deken die je kindje niet kan lostrappelen, ervaart hij stevigheid om zijn lijf. In de praktijk gaat deze stap vaak goed.

Een strak ondergestopte baby kan minder makkelijk draaien of omrollen en in de winterperiode blijft hij zo warmer.

Babyslaapzak met mouwen

Veel ouders gaan van inbakeren over op een slaapzak voor hun baby. Vooral een (gewatteerde) slaapzak met mouwen wil nog wel eens wonderen verrichten.

Pacco babyslaapzakken ventileren goed en kan je baby ook in de lente, de herfst en tijdens koele zomers aan. De dikkere mouwen geven meer weerstand en daardoor ook rust in de bewegingen van baby’s armen.

Tips

Blijf kalm, laat niet merken dat je het spannend vindt. Jouw kleintje voelt dat aan en raakt misschien in de war. Verander niets aan het bedritueel, doe net alsof de afbouwstap de normaalste zaak van de wereld is.